Ey nefis, sen muhabbetini kendi nefsine sarf ediyorsun! Sen, kendi nefsini kendine ma’bud ve mahbub yapıyorsun. Her şeyi nefsine fedâ ediyorsun. Âdetâ bir nevi rubûbiyet veriyorsun.¹

Kendi alemimde mahlukatı nefsime fedâ etmek; ism-i Vedud’un cilvesi, kâinatın sebeb-i vücudu, ene’deki belki en şerefli mizan ve kimi nefislerde en şedîd imtihan olan “muhabbet”i bizzat fedâya kıyasla ne kadar hafif kalıyor. İsm-i Vedûd’a vesile-i vusul olma ciheti² bir yanda, başlı başına kulu Rabbine bağlayan bir rabıta olması bir yanda…

Zâten sana, sende senin nefsine olan şedid muhabbetin, O’nun zâtına karşı muhabbet-i zâtiyedir ki, sen sû-i istimâl edip kendi zâtına sarf ediyorsun. Öyle ise, nefsindeki ene’yi yırt, hüve’yi göster. Ve kâinata dağınık bütün muhabbetlerin, O’nun esmâ ve sıfâtına karşı verilmiş bir muhabbettir; sen sû-i istimâl etmişsin.³

Lüzumsuz ve geçici heveslere dağıttığım muhabbetlerim, esmâ ve sıfatına karşı olması gerekirken, nefsime duyduğum dolaylı sevgi, bizzat “O’nun zâtına” yöneltilmek için. Böyle bir şerefe küfrân-ı nimet etmek ne demek? Ne demek hâl-i hazırda mevcut olmayan muhtemel birini sevmeye “ihtiyaç” duymak? Sevilmeyi istemek…

Sonra görür ki, bir Rabb-i Rahîm, rahmetinin güzel meyveleriyle kendini sevdirmek ister. O da, O’na hasr-ı muhabbetle, tahsîs-i taabbüdle kendini Ona sevdirir.⁴

Şu sevilmek nerede, bir hayalin hiç var olmamış sevgisini özlemek, arzu etmek nerede… Bu bizzat aşka, muhabbete ihanet değildir de nedir? Nefsimi terbiyede bu kadar aciz ve iradesiz olmayı kaldıramıyorum, bu kadar nimet ve telkin içinde sesini böyle net işitebilmeme anlam veremiyorum. Öyle ki, belki vazifesinin bir kısmı zaten âsabdadır diyorum, zira o kadar kesif ki çığlığı, göğsüme bastırsam kesilecek gibi geliyor. Sağır, şımarık bir veledin itici ağlamaları gibi; ne isteğini tam anlayabiliyorum, ne fırçayla susturabiliyorum… Üstad diyor ya “…bütün o insan, bütün letâifiyleâdetâ ene olur.”⁵
En azından bir latîfemin kuvvetle isyan ettiğini hissediyorum, maa’t-teessüf laf geçiremiyorum…

Dua ve telkine devam etmek kalıyor geriye, “Allahım, kalbimizi nefsimize hâkim eyle.”

¹·³_ Sözler s.323
²__ Mektubat s.34
⁴__ Sözler s.298
⁵__ Sözler s.496